okładka
okładka
strona główna w numerze kluby rowerowe kalendarium forum razem na rower galeria czytelników w następnym numerze regulaminy konkursów archiwum o nas redakcja reklama prenumerata sieć sprzedaży

skomentuj »
n.p.m.
partnerzy

trasymasy.pl

sportportal.pl

twojmedyk.pl

Reklama

pierwszy rower
strona główna >> 8/2010 >> Dlaczego rower się nie przewraca?

poradniki

Nim będzie za późno

Zapewne pamiętacie te chwile, gdy Wasz rower był zupełnie nowy.  Jego lśniący lakier jeszcze nie nosił śladów po przebytych... »

Styl życia >> o geometrii roweru


Dlaczego rower się nie przewraca?

Z Michałem Krupińskim z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie rozmawia Jakub Terakowski
Schemat roweru z naniesionym na niego kątem nachylenia kierownicy, osią skrętu kierownicy oraz śladem

Choć trudno w to uwierzyć, zjawisko stabilności roweru spędzało sen z powiek pokoleniom naukowców, którzy tworzyli wzajemnie wykluczające się teorie. W tym samym czasie miliony ludzi na całym świecie, bez większej refleksji nad prawami fizyki, przemieszczały się na dwóch kołach napędzanych siłą mięśni. Dziś naukowcy są bliżej jednej prawdy…

Nie odbyłaby się nawet najkrótsza z  rowerowych wycieczek, gdyby rower się przewracał. Dlaczego się nie przewraca?

– To podstawowe i bardzo proste pytanie, ale odpowiedź nie jest prosta. Nie da się jednym zdaniem wytłumaczyć zjawiska stabilności roweru. Fizycy, którzy zajmowali się tym tematem, przez długie dziesięciolecia nie potrafili odpowiedzieć na to pytanie i nie zgadzali się ze sobą. Dopiero 20 lat temu naukowcom udało się w sposób wiarygodny wyjaśnić zjawisko stabilności roweru. Już w XIX wieku, bez żadnej wiedzy fizycznej, konstruowano dynamiczne i dobrze wyważone bicykle, ale dopiero 100 lat później sformułowana została pełna teoria fizyki roweru, poprawnie interpretująca siły odpowiedzialne za jego stabilność. Zadziwiające, że człowiek metodą prób i błędów nauczył się dobierać optymalne parametry, które dopiero znacznie później zostały wskazane i potwierdzone przez naukę. Ten proces dotyczy zresztą całego rozwoju naszej cywilizacji. Przed naszym spotkaniem przeprowadziłem mały test wśród znajomych, pytałem ich, dlaczego rower się nie przewraca?

I jak odpowiadali najczęściej?

– Że to zasługa człowieka, który tak balansuje ciałem, aby rower był stabilny.

A to nieprawda?

– Nie do końca, bo każdy rower rozpędzony do odpowiedniej prędkości i puszczony swobodnie pojedzie sam (czyli bez rowerzysty) i nie przewróci się aż do momentu, gdy zanadto nie zwolni. Rower dysponuje bowiem tak zwaną stabilnością własną, która powoduje, że w ruchu sam utrzymuje równowagę. W internecie jest sporo filmików, pokazujących, że rower jadący prosto z właściwą szybkością potrafi pokonać wiele, wiele metrów.

Więcej: czytaj w numerze „Rowertouru”



Zdjęcie: David E. H. Jones, „The stability of the bicycle