okładka
okładka
strona główna w numerze kluby rowerowe kalendarium forum razem na rower galeria czytelników w następnym numerze regulaminy konkursów archiwum o nas redakcja reklama prenumerata sieć sprzedaży

skomentuj »
n.p.m.
partnerzy

trasymasy.pl

sportportal.pl

twojmedyk.pl

Reklama

pierwszy rower
strona główna >> 4/2011 >> Śladem szarych mnichów

poradniki

Nim będzie za późno

Zapewne pamiętacie te chwile, gdy Wasz rower był zupełnie nowy.  Jego lśniący lakier jeszcze nie nosił śladów po przebytych... »

Na szlaku >> szlak cysterski w Wielkopolsce


Śladem szarych mnichów

Andrzej Kaleniewicz
Symbol Cysterskiego Szlaku Rowerowego

Czy cystersi już w XII wieku śnili o rowerach? Tego nie wiemy. Tak czy inaczej, rower, z uwagi na swój ekologiczny charakter i geniusz „przeniesienia napędu”, na pewno spodobałby się oszczędnym i pracowitym mnichom.

Wielkopolanie znani są ze swojej pracowitości i umiłowania porządku. Zazwyczaj tłumaczy się to wieloletnimi zaborami, w trakcie których region ten znalazł się pod panowaniem pruskim. Być może nie jest to jedyna przyczyna takiego postrzegania mieszkańców Poznania i okolic. Źródeł owej specyfiki można poszukać wcześniej.
Cofnijmy się do połowy XII wieku, gdy w Łeknie koło Wągrowca na ziemi wielkopolskiej powstała – z fundacji Zbyluta z rodu Pałuków – prawdopodobnie pierwsza na ziemiach polskich filia klasztoru cysterskiego w Altenbergu koło Kolonii. Cystersi jako zakon niejako wyewoluowali z reguły benedyktyńskiej, zakładającej powrót do zasad, według których żyli pierwsi apostołowie. Deklarowali walkę z kupczeniem stanowiskami kościelnymi, nepotyzmem oraz ogólnym zeświecczeniem. Propagowali wprowadzenie celibatu oraz ubóstwo. O ile jednak benedyktyni wybierali na swoje klasztory miejsca niedostępne, położone jak najwyżej, o tyle cystersi woleli bagniska i torfowiska – tereny o niskiej wartości nabywczej, które w mistrzowski sposób przekształcali w żyzne pola uprawne i pastwiska. Nic dziwnego, że do końca XIII wieku na terenie dzisiejszej Polski powstało 26 klasztorów męskich oraz 14 żeńskich. Wskutek licznych kasat do naszych czasów przetrwały zaledwie cztery opactwa, tyleż samo klasztorów zależnych i niewiele cysterskich miejsc odnowy. Wszystkie zabytki kultury cysterskiej – zarówno te funkcjonujące nieprzerwanie, jak opactwa w Szczyrzycu i Mogile, oraz inne, liczne obiekty pocysterskie – zostały zebrane w turystycznym Szlaku Cysterskim w Polsce, poprowadzonym przede wszystkim w jej zachodniej i południowej części.
Obecność szarych mnichów, jak nazywano cystersów, w sposób naturalny można też ująć w kilku pomniejszych pętlach. Jedną z nich jest tzw. Łekneńsko-Wągrowiecka Pętla Szlaku Cysterskiego, obejmująca swym zasięgiem tereny położone na północ od Poznania.

Więcej: czytaj w numerze „Rowertouru”



Zdjęcie: Andrzej Kaleniewicz